Hastalarla Doktorlar Arasında Sıklıkla Karşılaşılan Sorular Üzerinde Hazırlanan Cevaplar

Hastalarla Doktorlar Arasında Sıklıkla Karşılaşılan Sorular | Türk Kalp Vakfı

Çağımız bilgi ve iletişim çağı; dolayısıyla bilgiye ulaşmak tarih çağları boyunca hiç bu kadar kolay olmamıştı. Diğer taraftan iletişim teknolojileri sayesinde bilgi ışık hızı ile yayılır oldu. Bu durum da kirli bilgi dediğimiz kavramı doğurdu.

Kirli bilginin karşısında da saf ve temiz bilgi dediğimiz kavram yer alıyor. Saf ve temiz bilgi hiçbir menfaat ve kişisel kaygı içermeyen ve de tutarı bilimsel belgelerin kılavuzluğunda, ortak akılla yani konunun profesyonellerinin konsensusuyla ortaya konan bilgidir.

Ancak bilgi paylaşmak içindir. Bilgiden yararlanacak kişilerin çoğunluğunun anlayacağı ortak bir dil kullanmak bilginin paylaşımı açısından oldukça önem arz etmektedir. Bu nedenle günlük hekimlik pratiğinde sıklıkla karşılaştığımız sorular üzerinde verilecek cevaplar hastaların aydınlatılması açısından oldukça yararlı olacaktır kanaatindeyim.

Kalp Krizi Nedir? Her Göğüs Ağrısı Kalp Krizi Midir?

Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)- kalbi besleyen damarların ani tıkanmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. En önemli belirtisi genellikle göğsün ortasında baskı şeklinde ortaya çıkan ağrıdır. Bu ağrı, bazen sol kola yayılabilir, bazen mide bölgesinde, bazen çenede, bazen de sırtta hissedilebilir. Göğsün ortasındaki ağrı, reflü dediğimiz hastalıkla veya panik atakla karışabilir. Kalbin alt yüzünü besleyen damarların tıkanması sonucu oluşan kalp krizi; mide bölgesinde ağrı, hazımsızlık ve gaz şikayetleri şeklinde ortaya çıkabilir. Kalbin arka bölgesini besleyen damar tıkanıklıkları, sırt ağrısı ile başvurabilir ve kas ağrısı olarak yorumlanabilir.

Kalp Yetersizliği Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Kalp, bütün vücuda ve hücrelere yaşamsal molekülleri ve bilgi mesajlarını taşıyan kanı pompalayan dinamik bir organdır. Bu işlevini yerine getiremediği durumlara kalp yetersizliği diyoruz. Bu durum kalbin, kendi hastalıkları sonucu ortaya çıkabildiği gibi kalp dışı nedenlerle de ortaya çıkabilir. Yorgunluk, erken yorulma, özellikle hareketle artan nefes darlığı, ileri dönemde vücutta sıvı toplanmasına bağlı işaretler (özellikle ayaklarda şişlik, karında şişlik, hazımsızlık, hırıltılı solunum vs.) ile ortaya çıkar. Görüldüğü üzere kalp yetersizliği kalbin yeterli olmadığı durumları ifade etse de aslında sistemik bir hastalıktır.

Diyabet Nedir? Kalp Hastalıkları İle İlişkisi Var Mıdır?

Diyabet; ana bileşeni kan şekerinin yükselmesi olan ancak kan şekerinin uzun süre yüksek kalması sonucu büyük ve küçük çaplı damarlarda hasar ile ortaya çıkan bir damar hastalığıdır. Dolayısıyla da diyabetin akut sonuçları dışında çoğu sonucu da bu damar hastalığı ile ilişkilidir.  Büyük damarlar üzerindeki başlıca etkisi de kalbi besleyen damarlardaki damar sertliğini hızlandırıcı etkisidir ki bu yavaş yavaş gelişebildiği gibi kalp krizi ile de ortaya çıkabilmektedir. Diyabet net sonucu kan şekeri yükselmesi olan bir hastalık olmakla beraber damarlarda yarattığı hasar nedeniyle bütün vücudu ilgilendiren bir hastalıktır ve sıklığı giderek artmaktadır.

Hipertansiyon Bir Kalp Hastalığı Mıdır?

Hipertansiyon yani kan basıncı yüksekliği %10 oranında ikincil bir sebebe (böbrek hastalıkları, iç salgı bezi hastalıkları, böbrek damarında daralma vs.) bağlıdır. Bununla beraber, kan basıncı yüksek hastaların % 90’ında   birden fazla faktör (genetik, tuz alımı, ilaç kullanımı, duygu durumu vs.) etkilidir. Ayrıca bu grup hastalarda vücutta fazla su tutulması, damar direncinin artışı gibi hücresel düzeyde ortaya çıkan bazı değişiklikler söz konusudur ki herkeste bu faktörlerin ağırlığı değişmektedir. Bu durumda esansiyel (nedeni net olarak ortaya konamayan) hipertansiyondan söz ediyoruz. Görüldüğü üzere; gerek ikincil, gerekse esansiyel hipertansiyon doğrudan bir kalp hastalığı sonucu ortaya çıkan bir durum değildir. Ancak elbette ki etkilediği hedef organlardan en önemlileri böbrek, beyin, damarlar ve kalptir.

Yaşlılık Bir Hastalık Mıdır?

İnsan vücut hücreleri, genetik materyallerinde programlanmış ölüm kodu içerirler. Yaşlılık da bu ölüm kodunun gerçekleşme biçimidir. Dolayısıyla yaşlılık, programlanmış bir hastalık durumudur. Ancak bu program, herkeste çevre faktörlerinin de etkisiyle değişik şekilde ve zamanlarda ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla yaşlılık, bütün vücut organ ve sistemlerini değişik şekillerde etkilediği için yaşlılık ile uğraşan bir tıp disiplini ortaya çıkmıştır ki buna geriatri diyoruz.

Felç Nedir? Kimler Felç Açısından Risk Altındadır?

Felç ya da iskemik inme dediğimiz klinik tablo, çoğunlukla beyni besleyen damarların uç dallarından birinin pıhtı ile tıkanması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Pıhtının kaynağı genelde kalbin kendisi veya büyük damarların duvarındaki damar sertliği dediğimiz durumun nüvesini oluşturan plaklardır. Felç riskini artıran en önemli etmen yaştır.  Yaşlı hastaların, önemli bir kısmında da atriyal fibrilasyon dediğimiz bir ritim bozukluğu söz konusudur. Söz konusu yaşlı hastalar olduğu için hemen hemen tüm tıbbi disiplinleri ilgilendiren klinik tablolar ortaya çıkabilmektedir.

Panik Atak Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Panik atak, son yıllarda büyük oranda teknolojik gelişmelerin yol açtığı toplumsal ve bireysel anlamda bir uyum sorunudur.  Ataklar halinde gelir; genellikle göğüste baskı, çarpıntı, terleme gibi kalp krizi bulgularını taklit edecek şekilde ortaya çıkar. Kişinin ve çevresinin yaşam kalitesini ciddi anlamda bozan bir durumdur. Belirtiler, çok çeşitli organ ve sistemleri ilgilendirebildiği için hastaya sadece duygu durumu açısından değil, bir bütün olarak yaklaşmak daha uygun olacaktır. Bu hasta grubu çeşitli tıbbi disiplinlere defalarca başvururlar.

Çarpıntı Tehlikeli Bir Durum Mudur?

Çarpıntı, kalp atışlarının hasta tarafından hissedilmesi durumudur. Bu; hasta tarafından bazen kalp de bir duraklama, bazen batma, bazen kalbin yerinden çıkacak gibi olması şeklinde tarif edilebilir. Bu durum, şayet çarpıntı yakınması olan kişide yapısal bir kalp hastalığı (örneğin kalp yetersizliği, damar sertliğine bağlı kalp- damar hastalığı vb.) yoksa yaşamsal öneme haiz bir durum değildir. Bunların önemli bir kısmı ekstrasistol dediğimiz erken kalp atımlarıdır. Önemli bir kısmı da kalp hastalığı dışı nedenlere bağlıdır. Ancak azımsanmayacak kadar bir kısmı da kalbin ileti sistemindeki bir takım kısa devrelere ait ritim bozukluklarıdır. Yaşlı hastalarda ise çarpıntı, atriyal fibrilasyon dediğimiz felcin en önemli etkenlerinden biri olan bir ritim bozukluğunun habercisi olabilir. Sonuçta çarpıntı sadece kalp hastalığını işaret eden bir yakınma değildir.

Check-Up Nedir? Kimlere Yapılmalıdır?

Kısaca sağlık taraması olarak tanımlanabilir. Ancak sıklıkla yanlış anlaşıldığı üzere checkup programlarıyla kişideki tüm sağlık sorunlarını ortaya koymak mümkün değildir. Kişinin yaşı, cinsiyeti, genetik özellikleri, varsa mevcut hastalıkları gibi kişisel özelliklere göre risk altında olabileceği sağlık sorunları için tarama yapmak daha akılcı bir yaklaşımdır.